vrijdag, 09 september 2011 22:13

Persbericht:Kanttekeningen bij uitspraak Hoge Raad ‘Gemeente mag geen leges heffen voor ID-kaart’

De Hoge Raad der Nederlanden heeft vandaag uitspraak gedaan dat een gemeente geen leges mag heffen voor het verstrekken van een identiteitskaart. Mooie uitspraak voor de volhardende burger die sinds 2004 hierover in de clinch lag met de overheid. Maar uitglijder van de Hoge Raad in uitleg Wet op de  Uitgebreide ID-plicht.

Dat gemeentes vanaf vandaag geen geld meer mogen vragen voor het verstrekken van een ID-bewijs motiveerde de Hoge Raad als volgt: Er mogen enkel leges in rekening worden gebracht ‘als gemeentes een dienst verrichten die in overheersende mate een individualiseerbaar belang dient’. Voor rijbewijzen en paspoorten oordeelde de Hoge Raad dat deze ‘vooral ook een individualiseerbaar belang dienen’, omdat de aanvragers er zelf voor kiezen om een motorrijtuig te besturen of te reizen. Maar dat dit niet geldt voor een ID-kaart die men nodig heeft om aan algemeen geldende identificatieverplichtingen van de Wet op de Uitgebreide ID-plicht (WU-ID) en Wet Identificatie Dienstverlening(WID) te voldoen.

Dat is een mooie overwinning voor de volhardende burger uit Leudal ( voorheen gemeente Heythuysen)die sinds 16 juli 2004 bezwaar maakt tegen het feit dat de gemeente geld vraagt voor het verstrekken van dit document, waartoe hij door de overheid zelf verplicht wordt. De identiteitskaarten zijn vandaag met onmiddellijke ingang gratis geworden. Iedereen die de afgelopen 6 weken een ID-kaart aanvroeg kan met terugwerkende kracht de kosten van de leges terugkrijgen. Dat geldt ook voor mensen die al langer geleden een ID-kaart aanvroegen en daarbij bezwaar hebben gemaakt tegen het feit dat dit niet kosteloos was.

Er bestaat nog verwarring over de brief van minister Leers aan de vereniging vaan Nederlandse gemeenten (VNG) dat wie niet vooraf bezwaar heeft gemaakt, 6 weken na verstrekking van de ID-kaart geen recht op teruggave zou hebben. Maar dat lijkt Vrijbit juridisch onhoudbaar op grond van het beginsel van rechtsgelijkheid.

De Stichting Meldpunt Collectief Onrecht(SMCO)is vandaag gelijk een collectieve actie gestart om alle vanaf  2004 alle door de gemeentes geïnde leges voor identiteitskaarten terug te vorderen. lees...

Naast dit goede nieuws, stuitte Vrijbit echter in het vonnis op een onbegrijpelijke misvatting van de Hoge Raad:

Waar wetgeving transparant en voorzienbaar dient te zijn, blijkt zelfs de Hoge Raad, 5 ½ jaar na invoering van de omstreden Uitgebreide ID-plichtwet, nog steeds niet goed op de hoogte te zijn van de exacte inhoud van deze wet.

De uitspraak stelt immers, dat het algemeen belang is gediend met het moeten kunnen voldoen aan de ‘algemene draag- en toonplicht’ van deze wet. Terwijl de WU-ID geen draagplicht kent!

Zo houdt de Hoge Raad de misvatting in stand dat mensen verplicht zouden zijn om altijd een identiteitsbewijs bij zich te dragen. Wat uiteraard een kwalijke zaak is. Zeker voor het hoogste rechtscollege waarvan je als burger toch zou mogen verwachten dat men beter zou weten. Juist ook omdat het schrappen van de draagplicht uit het wetsvoorstel indertijd van doorslaggevend belang is geweest om voor het invoeren van de ID-plicht de goedkeuring van de Eerste Kamer te krijgen. En latere  pogingen, zoals van minister Kamp (VVD) om in 2007 via de achterdeur alsnog de draagplicht in de WU-ID te fietsen, zijn mislukt.

Bronnen:

9-9-2011 Arrest Hoge Raad BQ4105 https://zoeken.rechtspraak.nl/detailpage.aspx?ljn=BQ4105&u_ljn=BQ4105

9-9-2011Toelichting Arrest https://www.rechtspraak.nl/Organisatie/Hoge-Raad/Nieuws/Pages/Hoge-Raad-doet-op-9-september-uitspraak-over-leges-id-kaart.aspx

9-9-2011 brief van minister aan VNG https://www.privacynieuws.nl/images/stories/yatta/Documenten/PDF/NIK_na_HR_uitspraak.pdf

2006: Zwartboek 1 jaar ID-plicht 2005 –Meldpunt Misbruik ID-plicht ISBN 9789081098311, redactie Miek Wijnberg

Publicaties Eerste Kamerleden inzake de wetsgeschiedenis: “Hoe maakbaar is veiligheid?’onder redactie van Bart van Klink en Nicolle Zeegers ISBN 9789067281911

2007 wetsvoorstel Kamp 'verbod op gezichtbedekkende kleding’ https://www.vvd.nl/actueel/796/presentatie-wetsvoorstel-gezichtsbedekkende-kleding