vrijdag, 01 juli 2011 07:22

Tijdelijke belemmering afgeven vingerafdrukken

Hopelijk zal de bestuursrechtbank bij de beoordeling van de tijdelijke voorziening aanvraag van Koopmans te Utrecht, tot de slotsom komen dat er op grond van behoorlijk bestuur voor mensen die om niet fysieke reden geen vingerafdrukken kunnen afgeven, voor het aanvragen van een tijdelijke  ID-kaart, gebruik kan worden gemaakt van de uitzonderingsclausule van art 28a Paspoort Uitvoeringsregeling. Zeker in het licht van de beslissing van de minister op 26-4-2011 dat hij met spoed gaat regelen dat de onvrijwillige vingerafdruk opname voor de Nederlandse ID-kaart helemaal zal komen te vervallen, is duidelijk dat gewetensbezwaarden zich tijdelijk belemmerd voelen om hun vingerafdrukken af te staan. Die belemmering valt automatisch weg als de vingerafdrukken niet meer afgegeven hoeven te worden.

De voormalig staatsecretaris hield de leden van de Tweede Kamer systematisch voor dat de zowel de EU Verordening als de Paspoortwet voor wat betreft de afgifte van vingerafdrukken enkel een uitzonderingsmogelijkheid kennen voor burgers die een fysieke belemmering hebben om deze biometrische kenmerken AF te geven[1].

De burgemeester van Nuth stelde zich op 28-6-2011 op het standpunt dat er alleen een fysieke belemmering tot een permanente of tijdelijke uitzondering kan leiden[2].

Burgemeester de Graaf van Nijmegen reageerde op 23-6-2011 met een gelijkluidend standpunt op vragen van het gemeenteraadslid van D66.

De bestuursrechtbank van Den Haag oordeelde in maart 2011 in de zaak v.Luijck tegen de burgemeester van Den Haag dat gewetensbezwaren niet als een tijdelijke belemmering zouden mogen worden aangemerkt voor het aanvragen van een paspoort. Een uitspraak waartegen v. Luijk hoger beroep aantekende bij de Raad van State. En uitspraak waarvan de jurisprudentie voor zover deze tevens betrekking heeft op het aanvragen van een ID-bewijs, na 26-4-2011 bezien moet worden in het licht dat de vingerafdrukeis voor het verstrekken van een ID-bewijs zelf van tijdelijke aard is geworden.

De afdeling Burgerzaken van de gemeente Utrecht weigert aanvragen voor paspoorten/ID-bewijzen in behandeling te nemen van mensen die om niet fysieke reden geen vingerafdrukken willen afgeven en aangeven genoegen te willen nemen met het verstrekken van een tijdelijk één jaar geldig document.

Burgerzaken gebruikte in februari 2010 een formulier met de tekst’ Betrokkene is bekend met het feit dat vingerscans conform de wet verplicht zijn voor de afgifte van dit document tenzij er sprake is van een fysieke uitzondering[3]’. Betrokkene is meegedeeld dat hij/zij niet valt onder de uitzonderingbepalingen van de wet’.

Bij aanvraag van gemeenteraadslid M.Eggermont dd.2-5-2011 werd aan de balie toegegeven dat er in de PUN fysiek dan wel tijdelijke belemmering, staat maar dat men van hogerhand opdracht had gekregen dit enkel te mogen interpreteren als ‘permanent fysiek of tijdelijk fysiek.

Burgerzaken formuleert dit op 23-5-2011 aan bezwaarde Koopmans als volgt: ‘In artikel 28a van de PUn wordt een aantal uitzonderingen genoemd waarbij van het opnemen van vingerafdrukken kan worden afgezien. Hierbij wordt onder andere genoemd het niet fysiek dan wel tijdelijk niet fysiek kunnen, afstaan van vingerafdrukken’. [4]

De burgemeester van Utrecht weigert gebruik te maken van de mogelijkheid voor mensen die geen vingerafdrukken kunnen afstaan op niet-fysieke gronden. De burgemeester erkent wel dat er dat er in art 28a als uitzonderingsgrond fysiek dan wel tijdelijke belemmering staat. Maar liet in reactie op de klacht van de vereniging Vrijbit dd 28-4-2011 weten dat daar geen gebruik van kan worden gemaakt. Hij baseert zijn standpunt dat er voor bezwaarden gebruik gemaakt zou kunnen worden van de tijdelijke belemmering op de opmerkelijke redenering dat als de ambtenaar constateert dat er geen vier afdrukken kunnen worden genomen in elk geval de afdrukken worden genomen van de vingers waarbij dit volgens de daartoe aangewezen ambtenaar wel mogelijk is[5].

De minister van Binnenlandse Zaken houdt tegenover de Tweede kamer nog steeds vol dat er enkel een fysieke uitzonderingsmogelijkheid bestaat[6]. Op de man af gevraagd geeft echter ook hij toe dat de uitzonderingsmogelijkheid wel bestaat. Maar ook hij stelt zich op het standpunt dat daar geen gebruik van gemaakt kan worden volgens een opmerkelijke gedachtegang. In antwoord op de brief van Vrijbit 30-5-2011 formuleert hij als volgt:’ Overigens is het niet juist dat,zoals u stelt, op grond van de huidige regelgeving al gestopt kan worden met opnemen van vingerafdrukken bij de aanvraag van een NIK. U stelt voor om bij de aanvraag van een NIK in het systeem ‘fysiek of tijdelijke belemmering’ aan te vinken. Bij een dergelijke belemmering kan namelijk een Nik zonder vingerafdrukken worden verstrekt. Indien er geen fysieke of tijdelijke belemmering is(sic???) om vingerafdrukken op te nemen, maar dat wel als zodanig in de aanvraag wordt vermeld, dan wordt onder valse voorwendselen een document zonder vingerafdrukken aangevraagd’[7].

De Europese Verordening waar de Nederlandse paspoortwet op gebaseerd is stelt als eis dat vingerafdrukken niet hoeven te worden gegeven voor reguliere reisdocumenten. Maar dat de Verordening niet van toepassing is op een tijdelijk reisdocumenten voor de duur van maximaal één jaar. Art 1-3 ‘Zij is niet van toepassing op door de

lidstaten aan hun onderdanen afgegeven identiteitskaarten of op tijdelijke paspoorten en reisdocumenten die een geldigheidsduur van 12 maanden of minder hebben[8].



[1] Antwoord staatssecretaris Bijleveld 7 april op Kamervragen v Raak 26-3 (BPR2010/52021) vraag 2: Ik memoreer dat de Europese Verordening[1] regelt dat, indien het om fysieke redenen niet mogelijk is vingerafdrukken op te nemen, het ook is toegestaan reisdocumenten te verstrekken zonder vingerafdrukken. In de gevallen dat de fysieke onmogelijkheid tijdelijk is, dient een reisdocument  te worden verstrekt met een geldigheidsduur van maximaal 12 maanden. Voor alle duidelijkheid, de Europese Verordening leidt er toe dat altijd vingerafdrukken moeten worden opgenomen, tenzij er sprake is van een fysieke beperking

[2] Pleitnota Mr Bitter dd 28-6-2011 namens burgemeester van Nuth

[3] Bewijs verzoek tot afgifte dd 2-2-2010 aan J.M.T.Wijnberg

[4] Brief 11.057621 hoofd afdeling Burgerzaken aan advocate van Koopmans dd

[5] dd 28-4-2011reactie burgemeester aan vereniging Vrijbit ‘Uw standpunt dat de burgemeester maar ook iedere ambtenaar van burgerzaken nu al, op basis van uitspraken van minister Donner, kan besluiten voor de ID-kaart geen vingerscan te eisen wordt door de burgemeester niet gedeeld. Hij verwijst u daarvoor naar artikel 28 a, zesde lid van de Paspoortwet, waarin staat dat indien de daartoe aangewezen ambtenaar van oordeel is dat het fysiek dan wel als gevolg van een tijdelijke verhindering onmogelijk is om van de aanvrager te verlangen dat bij hem op het moment van het indienen van de aanvraag vier vingerafdrukken worden opgenomen, in ieder geval de afdrukken worden opgenomen van de vingers waarbij dit volgens de daartoe aangewezen ambtenaar wel mogelijk is.

[6] Uitspraak Minister Donner AO Tweede Kamer dd 27-6-2011

[7] Brief minister Donner aan Vrijbit  dd 30-5-2011 kenmerk 2011-2000202937

[8] Verordening (EG) nr. 444/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 28 mei 2009