zaterdag, 15 maart 2014 17:29

Vrijbit bindt de strijd aan tegen NS over de afschaf van de papieren vrijreizen kaartjes behorend bij het voordeel-uren-abonnement voor 60+

Afschaf papieren vrij reizen kaartje abonnementshouders

Nu de afschaf van het papierentreinkaartje wegens aanhoudende tegenacties(vooralsnog) is mislukt, probeert de NS het op een andere manier.

Dit keer met een poging om voordeeluren-abonnement-houders die recht hebben op een aantal vrije reizendagen in het jaar, geen papieren vrije reizendagkaartjes meer te verstrekken. Zo probeert NS de weerstand te breken van de vaste NS klanten die zich tot nu toe niet in het keurslijf van het OV-chipkaart surveillancesysteem lieten persen.

NS stuurt klanten met een voordeelabonnement- waaraan de vrije reizendagen gekoppeld zijn, inmiddels zodra zij hun nieuwe abonnementskaart betalen een brief met de mededeling dat het voortaan afgelopen is met het toesturen van de papierenvrije reizendagen, die men voorheen voor het betaalde jaar kreeg toegestuurd. Vrije reisdagen kunnen alleen nog worden opgenomen als mensen hun voordeel-uren-abonnement- bewijs activeren en de vrije reizen elektronisch op de kaart opladen op het moment dat ze er gebruik van willen maken. (bron…)

Alle dreigbrieven die de NS de afgelopen jaren stuurde aan deze groep reizigers dat men verplicht zou zijn om de abonnementskaart op te laden, ook al hadden zij daar bij het afsluiten van het abonnement nooit mee ingestemd, hebben blijkbaar niet geholpen. Dit keer worden de klanten ‘vriendelijk verzocht’ om de kaart op te laden; met als toelichting dat wie dat niet doet geen gebruik meer kan maken van de vrije reisdagen waar men voor heeft  betaald.

Die vlieger gaat echter niet op, want NS mag natuurlijk niet eenzijdig de contractuele verplichtingen veranderen. Het bedrijf pleegt met deze nieuwe maatregel eenvoudigweg contractbreuk volgens de Wet oneerlijke handelspraktijken.

Vrijbit in actie tegen ontoelaatbaar bespieden van reisgedrag door NS

Burgerrechtenvereniging Vrijbit heeft zich daarom opgeworpen om de NS over deze ontoelaatbare handelswijze een halt toe te roepen.  In het belang van haar leden en vanwege het algemeen belang dat het recht op bescherming van de privacy gerespecteerd dient te worden, is de NS formeel juridisch de wacht aangezegd.

Immers ook wie een voordeelurenabonnement uitsluitend elektronisch zou activeren zonder op saldo te gaan reizen, maar enkel om gebruik te kunnen maken van de vrije reizen dagen, raakt op die manier zijn vrijheid kwijt om onbespied te kunnen reizen. Want  bij het inchecken voor de vrije reisdag registreert de NS dan namelijk exact op welke dag, hoe laat en op welk station men van de vrije reisdag  gebruik gaat maken. Terwijl de NS daar niks mee te maken heeft. Abonnementshouders hoeven niet te accepteren dat zij op deze manier gechanteerd worden om hun privacy op te geven. Zij sloten namelijk uitsluitend een contract af waarin geregeld is dat zij met korting mogen reizen als het abonnementsgeld op tijd wordt voldaan en geen overeenkomst die de NS machtigt om gegevens vast te leggen over het reisgedrag.

Wat is het probleem?

Door klanten te dwingen om gebruik te maken van een geactiveerde OV-chipkaart bemachtigen zowel de NS als het overkoepelende OV-chipkaartbedrijf Translink, gepersonaliseerde reisgegevens waar men niks mee nodig heeft.

Gegevens die men vervolgens sec al kan gaan gebruiken voor commerciële toepassingen waar de klant misschien wel helemaal niet van gediend is.  Maar zodra mensen aan het elektronisch OV-chipkaartsysteem worden uitgeleverd schept dit vervolgens ook de  mogelijkheid om hun reisgegevens te koppelen aan andere data. Zoals aan iemands betaalgegevens, aan de registraties van gezichtsherkennende camerasystemen bij de checkpoints, en gegevens die via wikitracking of GPS uitpeiling kunnen vastleggen hoe mensen zich op de stations en in de treinen gedragen.

Allemaal gegevens die grondstof vormen voor het analyseren van wie een persoon is, waar zijn voorkeur naar uitgaat, welke interesses men heeft en volgens welke patronen men reist. Bijvoorbeeld qua frequentie, tijd, trajecten t/m een automatische koppeling aan het gelijktijdig reizen met anderen. Waarmee de mogelijkheid ontstaat dat bijvoorbeeld data analyse kan uitwijzen dat mensen die totaal vreemden voor elkaar zijn, volgens computerprogramma’s aan elkaar gelinkt worden op grond van overeenkomend reisgedrag. Wie zich realiseert dat de technische mogelijkheden voor deze zogenaamde ’profiling’ momenteel al zo geavanceerd zijn dat computer programma’s  aan de hand van zulke gegevens al tamelijk nauwkeurig het te verwachten toekomstig gedrag van mensen kunnen voorspellen, vormt zich een idee over de mogelijkheden tot ‘monitoring’. En dat gaat bepaald een stap verder dan dat de betrokkene gerichte advertenties kan verwachten of op zijn geboortedag gefeliciteerd kan worden door het incheckapparaat waar men voor paal staat .

Bovendien functioneert NS op deze manier als verlengstuk van de politie-en justitiediensten. Die hebben namelijk op grond van de Wet vorderen gegevens(2005) de bevoegdheid om alle klantgegevens op te eisen. Met als gevolg dat NS deze diensten faciliteert om wel erg gemakkelijk van alle treinreizigers in de gaten te kunnen houden wanneer, in gezelschap van wie en volgens welke gedragspatronen, mensen gebruik maken van het openbaar vervoer. Waar deze mogelijkheden nu al worden gebruikt voor zowel het opvragen van gegevens over verdachte individuen als voor het opvragen van bulkgegevens over welke personen op een bepaald tijdstip zich op een bepaald station bevonden of op een bepaald traject reisden, gaan de plannen van de inmiddels genationaliseerde politie nog veel verder. Daar wordt immers, zoals recent bekend werd gemaakt, hard gewerkt aan een ‘total-sensor-surveillance- systeem’. En wat dat betekent als uw gegevens een hit blijken te vertonen met het gedrag van iemand die als verdachte wordt aangemerkt, laat zich raden. Ook als dat soort hits op toevalligheden zijn gebaseerd, of analyse er bijvoorbeeld naast zit omdat data uit hun verband worden verwerkt, er een foutje is geslopen in de registratie van een naam, nummer, adres e.d. kunnen mensen dan als ‘administratieve verdachten’ worden aangezien. Die vervolgens zelf hun onschuld moeten zien aan te tonen, omdat computerdata nog steeds vaak als zodanig harde bewijzen worden beschouwd  dat het ‘onschuldprincipe’ van de Rechtstaat er makkelijk door aan de kant wordt geschoven.  

Juridische stappen

Vrijbit heeft de directie van de NS per brief verzocht om: A- Af te zien van het afschaffen van het papieren treinkaartje en van de papieren vrije reisdagen kaartjes in het bijzonder, en

B- Om klanten met een voordeel-uren-abonnement die geen gebruik willen maken van een elektronisch OVbetaal-en surveillance systeem, een alternatief te bieden waardoor een trein conducteur ook zonder dat het abonnementsbewijs geactiveerd is kan zien of er voor het abonnement is betaald.( brief 12-3-2014 aan NS).

In samenwerking met stichting Meldpunt Misbruik ID-plicht voert Vrijbit al sinds 2008 geregeld actie tegen het verfoeide OV-chipkaart systeem. Niet alleen uit privacyoverwegingen, maar eveneens vanwege de veiligheidsgevaren die aan het systeem kleven. En vanwege de onwenselijke ontwikkeling dat steeds meer delen van de publieke ruimte erdoor verloren dreigen te gaan doordat van oorsprong openbare grondgebied ,waarop stations en OV halteplaatsen werden gebouwd, niet meer vrij toegankelijk is voor personen die niet in het bezit zijn van een elektronische toegangskaart met een minimum saldo. En ook omdat men de burgers een rad voor ogen draaide bij het afdwingen van de invoering van dit systeem omdat dit zogenaamd voornamelijk bedoeld was om het gemak van de reizigers te dienen(bron)

Steun de actie

Gedupeerden kunnen de druk tegenover NS opvoeren door op individuele basis zelf ook de NS aan te klagen, door zich te voegen in de Vrijbit actie en door klachten in te dienen bij reizigersorganisatie ROVER.

Ook steun in de vorm van een lidmaatschap en/of donatie aan Burgerrechtenvereniging Vrijbit zou  een welkome bijdrage vormen die het mogelijk maakt om het werk van de vereniging vol te houden.

Bronnen:

Vrijbit Dossier OV-chipkaart . https://www.vrijbit.nl/dossiers/dossier-ov.html?start=4

Info NS vrije reizendagen https://www.ns.nl/reizigers/producten/abonnementen/keuzedagen-bij-een-voordeelurenabonnement.html

17-2-2014 NRC Total sensor surveillance system https://www.vrijbit.nl/dossiers/dossier-identificatieplicht/item/download/321_787342c9dec988ee8f35c2f84b039b7d.html

promo video NS over het activeren abonnementen ‘voor het  gemak’ https://www.youtube.com/watch?v=o8iKC5OXdAE