Drama UBO-register nadert ontknoping

Dossier Identificatieplicht donderdag, 01 december 2022 13:01

Leidinggevenden van stichtingen en verenigingen, waar zij geen financiële belangen in hebben, zijn verplicht om zich als valse/fake belanghebbenden te laten registreren in het nieuw ontworpen openbare digitale anti-fraude- en terrorismebestrijding Ultimate Benifical Owner register.

Wie dat niet doet, en wie deze gegevens niet zelf actueel bijwerkt bij adreswijzigingen en dergelijke, maakt zich formeel schuldig aan een economisch delict. Waarvoor een dwangsom, hoge geldboete of vervangende gevangenisstraf kan worden opgelegd en men als delinquent in het in het landelijk Strafketendossier terecht komt.

Burgerrechtenvereniging Vrijbit heeft nog vóór de inwerkingtreding van deze UBO wet actie ondernomen tegen die wettelijke plicht om onjuiste persoonsgegevens te moeten laten registreren.

Die plicht zou uitvoering geven aan de 4e EU witwas Richtlijn. Terwijl die Richtlijn enkel ziet op het openbaar maken van gegevens over wèl daadwerkelijk belanghebbenden.

Vanwege de vele protesten, van o.a. Vrijbit, is als eerste lapmiddel opdracht gegeven aan de KvK dat wanneer gegevens van ‘pseudo- belanghebbenden’ van ANBI-organisaties worden opgevraagd er een apart inlegvel bij wordt verstrekt met toelichting dat de geleverde gegevens geen betrekking hebben op belanghebbenden. Vervolgens werd onder druk van de Tweede Kamer op 14-04-2022 besloten om voorlopig geen vervolging in te stellen tegen organisaties die rond de deadline van 27 maart 2022 geen gegevens hadden aangeleverd.

Alle verzoeken van Vrijbit aan de minister om ontheffing en wetswijziging, werden tot dusver afgewezen. Het handhavingsverzoek van Vrijbit aan toezichthouder AP, om de KvK als beheerder van het systeem te verbieden onjuiste persoonsgegevens te verwerken, staat sinds januari 2022 in de wacht voor behandeling.

Toch lijkt het einde van dit drama in zicht te komen. Dit vanwege de verstrekkende uitspraak, over de onrechtmatigheid van het hele UBO-systeem, van het Europees Hof van Justitie op 22 november jl. Het Hof oordeelde toen dat de algemene doelstelling van het UBO register, om fraude en terrorismefinanciering te helpen bestrijden, geen legitieme grondslag vormt in vergelijking met de inbreuk op het fundamentele recht op bescherming van het privéleven om via een openbaar register personen bloot te stellen aan het risico dat hun gegevens kunnen worden opgevraagd door onbekenden, zonder dat duidelijk is waar de ze data voor gebruikt (kunnen) worden en aan wie ze worden doorgeleverd.

De minister heeft in een Kamerbrief laten weten dat zij het verstrekken van de gegevens uit het UBO-register direct had stopgezet. Waarmee ook de financiering van het systeem op losse schroeven is komen te staan omdat dit uit de opbrengst van de verstrekkingen wordt betaald.

Vrijbit heeft op 29-11-2022 vervolgens - samen met de vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NVO)- opnieuw de minister en de toezichthouder AP aangeschreven en de leden van de Tweede Kamer verzocht een motie in te dienen voor het afschaffen van de UBO-plicht tenminste voor niet-belanghebbenden.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het bestuur van Burgerrechtenvereniging Vrijbit via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of middels papierpost naar Kruisweg 32, 3513CT in Utrecht.